Yangi tadqiqotlar shuni ko‘rsatmoqdaki, bir qator kompaniya va davlatlar tijoriy kosmik parvozlardan kelib chiqayotgan, to‘liq nazorat qilinmaydigan zaharli chiqindilar va iqlimni o‘zgartiruvchi sanoat mahsulotlarini global atmosfera makoniga tashlashmoqda. Payshanba kuni eʼlon qilingan tadqiqot ushbu jiddiy xavotirlarni yanada kuchaytiradi.

Yangi tadqiqot 2025-yil 19-fevralda SpaceX raketasi qayta Yer atmosferasiga kirishda nazoratni yoʻqotgandan soʻng, yuqori atmosferadan oʻtib ketgan Falcon raketasining ifloslanish izini tahlil qilgan. Ushbu raketa oʻsha oy boshida orbitaga 20-22 ta Starlink sunʼiy yoʻldoshini olib chiqqan edi.

Mualliflarning soʻzlariga koʻra, bu Yer yuzasidan taxminan 80-110 kilometr balandlikdagi koinotga yaqin hududda aniq bir kosmik kemaning parchalanishidan hosil boʻlgan qoldiqlarni birinchi marta kuzatish va oʻlchashdir. Ushbu hududdagi oʻzgarishlar ozon qatlami va iqlim jarayonlari kechadigan stratosferaga taʼsir qilishi mumkin. Yaqin yillargacha inson faoliyati bu hududga deyarli taʼsir koʻrsatmagan edi.

Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, elementga xos monitoring atmosferaga qayta kirish natijasida hosil boʻladigan chiqindilarning tarqalishi va toʻplanishini kuzatish boʻyicha kengroq saʼy-harakatlarning bir qismi boʻlishi mumkin. Bu esa siyosatchilarga kosmik parvozlarning atmosferaga ortib borayotgan taʼsirini tushunish va boshqarish imkoniyatini beradi.

Leybnits Atmosfera Fizikasi Instituti tadqiqotchisi, bosh muallif Robin Ving elektron pochta orqali shunday dedi: “Voqeaning vizual ravishda qanchalik katta boʻlganidan hayratda qoldim”. Uning soʻzlariga koʻra, Shimoliy Yevropa boʻylab odamlar yongan qoldiqlarning